Lá thư của Abraham Lincoln

Bức thư này không phải của Abraham Lincoln - vị tổng thống thứ 16 của Hoa Kỳ, nhưng các nguồn trên Internet, thậm chí một số sách báo đều nêu là của ông ấy. Gốc của nó là một bài thơ bằng tiếng Anh. Cho đến bây giờ, tác giả của bức thư này là ai là điều còn đang tranh cãi. Nhưng điều đó không quan trọng bởi chính nội dung, tinh thần của bức thư.

Hôm nay là ngày 20/11. Trong bạn bè chúng ta có rất nhiều người đã và đang là những Thầy cô giáo. Xin chúc mừng tất cả các bạn!

Thưa Thầy!

Con tôi rồi sẽ phải học tất cả những điều này. Rằng không phải tất cả mọi người đều công bằng, tất cả mọi người đều chân thật. Nhưng xin Thầy hãy dạy cho cháu biết cứ mỗi một kẻ vô lại ta gặp trên đường phố thì ở đâu đó sẽ có một người chính trực; cứ mỗi một chính trị gia ích kỷ, ta sẽ có một nhà lãnh đạo tận tâm. Bài học này sẽ mất nhiều thời gian, nhưng xin Thầy hãy dạy cho cháu biết rằng một đồng đôla kiếm được do công sức lao động của mình bỏ ra còn quý giá hơn nhiều so với 5 đôla nhặt được trên hè phố...

Xin Thầy dạy cho cháu biết cách chấp nhận thất bại và cách tận hưởng niềm vui chiến thắng.

Xin hãy dạy cháu tránh xa sự đố kỵ.

Xin dạy cháu biết được bí quyết của niềm vui chiến thắng thầm lặng. Dạy cho cháu biết được rằng những kẻ hay bắt nạt người khác nhất chính là những kẻ dễ bị đánh bại nhất...

Xin hãy giúp cháu nhìn thấy thế giới kỳ diệu của sách... nhưng cũng cho cháu có đủ thời gian để lặng lẽ suy tư về sự bí ẩn muôn thuở của cuộc sống: đàn chim tung cánh trên bầu trời, đàn ong bay lượn trong ánh nắng và những bông hoa nở ngát bên đồi xanh.

Xin giúp cháu có niềm tin vào ý kiến riêng của bản thân, dù tất cả mọi người xung quanh đều cho rằng ý kiến đó hoàn toàn sai lầm...

Xin hãy dạy cho cháu biết cách đối xử dịu dàng với những người hòa nhã và cứng rắn với những kẻ thô bạo. Xin tạo cho cháu sức mạnh để không chạy theo đám đông khi tất cả mọi người đều chỉ biết chạy theo thời thế.

Xin hãy dạy cho cháu biết phải lắng nghe tất cả mọi người những cũng xin Thầy dạy cho cháu biết cần phải sàng lọc những gì nghe được qua một tấm lưới chân lý để cháu đón nhận những gì tốt đẹp...

Xin hãy dạy cho cháu biết cách mỉm cười khi buồn bã, xin hãy dạy cháu biết rằng không có sự xấu hổ trong những giọt nước mắt.

Xin hãy dạy cho cháu biết chế giễu những kẻ yếm thế và cẩn trọng trước sự ngọt ngào đầy cạm bẫy.

Xin hãy dạy cho cháu rằng có thể bán cơ bắp và trí tuệ cho người ra giá cao nhất, nhưng không bao giờ cho phép ai ra giá mua trái tim và tâm hồn mình...

Xin hãy dạy cho cháu khoanh tay làm ngơ trước một đám đông đang gào thét... và đứng thẳng người bảo vệ những gì cháu cho là đúng…

Xin hãy đối xử dịu dàng với cháu nhưng đừng vuốt ve nuông chiều cháu bởi vì chỉ có sự thử thách của lửa mới tôi luyện nên được những thanh sắt cứng rắn.

Xin hãy dạy cho cháu biết rằng cháu phải luôn có niềm tin tuyệt đối vào bản thân, bởi chỉ khi đó cháu mới có niềm tin tuyệt đối vào nhân loại.

Đây quả là một yêu cầu quá lớn, tôi biết, thưa Thầy. Nhưng xin Thầy cố gắng hết sức mình, nếu được vậy, con trai tôi quả thật là một cậu bé hạnh phúc và may mắn!

Ở lưng chừng hạnh phúc

“Sài Gòn giấu anh kỹ quá, để đến khi em tìm ra, anh đã thuộc về người ta mất rồi…” Em nhoẻn cười và nói bâng quơ, như cách em vẫn thường tỏ vẻ bông đùa để che đi những nỗi buồn vô cớ.

Chúng ta gặp nhau quá muộn trong đời. Thế nên, anh chẳng thể trả lời câu hỏi “Em là gì giữa bề bộn đời anh?”, bởi anh đã có một người gắn bó đủ nhiều để đừng yếu lòng trước những ngã rẽ lạc đường của thương yêu. Còn em, cũng chỉ có thể thở dài cho cuộc gặp gỡ mà mình đã chậm chân và khẽ đặt lên môi một nụ cười chấp nhận mỗi khi gần anh – như hai người tri kỷ. Trong mối quan hệ không thể gọi tên này, em không cần đến danh phận và anh không cấm cản được hai tấm lòng đồng điệu tìm đến nhau. Tự hai đứa biết đâu là ranh giới của yêu thương trễ nải để biết dừng lại kịp trước lúc tổn thương thêm bất kỳ ai. Khái niệm “đến trước – đến sau” đã phân định rõ ai cần được chở che và đâu là chốn quay về. Hẳn không phải là em.

Yêu anh là chấp nhận mọi thứ ở lưng chừng, kể cả hạnh phúc. Đến vui cũng không dám quá trớn và buồn cũng phải gói ghém đi, bởi chỉ một chút xao động dù rất khẽ, hạnh phúc la đà kia sẽ rơi hẫng không phanh. Em vẫn cứ bên cạnh, lắng nghe những buồn vui thường nhật, những giận hờn lẫn ngọt ngào của tình yêu anh đang có. Anh vẫn đi về nơi chốn bình yên của riêng mình bằng hết sự quan tâm và trân trọng, mặc cho khoảng nhớ trong lòng đã xốn xang ít nhiều bởi một hình dung khác. Dẫu biết những khoảnh khắc này rồi sẽ chóng qua, cuối đoạn đường em cũng chỉ là người xa lạ nhìn về hạnh phúc của người ta. Biết là người dưng, vẫn thi thoảng nhủ thầm: “Nếu anh gặp em từ đầu…”

Thời gian không thích hợp gặp một người thích hợp, kết cục vẫn là viễn vông. Chỉ có thể cùng đi qua những con đường thành phố như hai kẻ bộ hành quen mặt nhưng biết trước sẽ phải rẽ về những ngã khác nhau. Sài Gòn những đêm mưa rả rích, em lẳng lặng ngồi sau vai anh, rón rén như một kẻ quá giang trên chuyến xe mà mình đã đến trễ. Tình cảnh trớ trêu là vậy, mà lòng em khấp khởi mừng còn hơn cả tiếng mưa đang rộn rịp rơi xuống mặt đường, bởi người ngồi trước mình điềm đạm bảo: “Nép sát vào anh, coi chừng mưa ướt áo”. Anh lúc nào cũng thế, hiền lành và đầy chu đáo – sự dịu dàng dễ khiến người đối diện ngộ nhận. Bên cạnh nhau, hai đứa hiểu được cái giá phải trả cho hạnh phúc đôi khi không hề dễ chịu – dù chỉ là thứ hạnh phúc tạm bợ và đầy nghi hoặc khi nghĩ đến ngày mai.

Rồi anh cũng về lại với người thương thực sự, còn em một mình tiếp tục trên con đường dài kiếm tìm một người không phải dành tình cảm chia hai. Vậy có lẽ anh nên buông tay để em còn kịp bước, bởi anh không muốn trên hành trình dài rộng kế tiếp của yêu thương, em lại phải một lần nữa đến muộn. Hạnh phúc chưa bao giờ trọn vẹn khi ở giữa lưng chừng.

Trong cuộc đời này, đừng để mình trở thành người-dưng-thân-thuộc của thêm một ai nữa, được không?

(Trích "Ngày trôi về phía cũ" - An Khang)

Cũ

Người ta bảo phàm những gì đã cũ thường đáng quý và đáng nhớ hơn…

Nhưng nhiều khi, cũng đáng sợ nữa!

Bạn cũ chẳng hạn,
 

Có buồn không khi một ngày những người bạn, sau những ngày xa tháng cách, chợt gọi nhau bằng hai tiếng “bạn cũ”. Đã là bạn, sao lại còn cũ? Kỷ niệm cũ đã đành, đến bạn cũng cũ thì huống hồ, tình cảm có cũ không?

Không trách cứ bất kỳ ai, cũng chẳng thể đổ lỗi cho ngôn từ bởi đã thêm vào sau “bạn” cái chữ “cũ” dửng dưng và đanh điếng ấy. Một tính từ chỉ thời gian – vỏn vẹn thế thôi, mà níu dài không gian giữa hai người bạn ra ngút mắt và xa đến tận cùng. Tất nhiên, có quý nhau mới gặp lại, mới nhận ra và mới gọi bằng hai tiếng vừa quen vừa lạ, vừa ngần ngại vừa rưng rưng. Những vẫn xót vô cùng. Bởi những gì đã ướm vào chiếc áo “cũ” của thời gian, nghĩa là chẳng còn thể đưa tay chạm vào, hoặc nếu có, cũng chỉ níu với về lớp bụi bám hanh hao.
 

Sợ lắm cảm giác phải đối mặt trước mỗi ngã rẽ của những người bạn từng một thời khắng khít bởi biết mình hoàn toàn bất khả khi mỗi đứa một con đường, một ước mơ. Đến ngày gặp lại, chỉ có thể ngập ngừng gọi “bạn cũ” và chấp nhận những thay thế hời hợt của bây giờ - dù cho bản thân vẫn ngộ nhận tình cảm chưa bao giờ cũ. Ừ thì, chỉ có chúng ta là cũ trong nhau thôi…
 

Đường cũ,
 

Sài Gòn hiếm có con đường nào cũ cả, bởi quanh năm luôn được đào xới cần mẫn bởi các nhà cấp nước, cấp điện, cấp cáp hoặc cấp lô cốt… thế nên diện mạo lúc nào cũng mới toanh với nhựa đường, gạch đá ngổn ngang thường trực. Nhưng những con đường trong trí nhớ lại thường cũ xưa như thể thuộc về một miền xa lắc lơ mà bẵng đi lâu rồi chưa trở lại… Sợ đánh thức những điều đã cố nguôi ngoai. Con đường ngang qua nhà người thương đầu tiên khi tuổi vừa biết yêu. Có bụi hoa giấy rợp bóng mát, có ngõ ngách quanh co hẹp chỉ vừa hai người nép và có cả mùi thơm cà phê mới rang của nhà nào trong xóm bán chạp phô. Chẳng biết giờ nhà ấy còn hàng quán không, mà cứ mỗi khi ngang qua bất kỳ nơi nào thoảng mùi cà phê, lòng lại xốn xang như vừa chạm mặt ký ức. Ngày ấy, ở nơi đó, có một người cứ mỗi chiều lại đứng dưới tán cây chờ một nụ cười về ngang qua xóm, giữa những cánh hoa giấy rơi đều và xoay tròn như những bông vụ màu hồng phấn tí hon. Còn bây giờ, người đã xa cả nửa vòng Trái đất, mà đường xưa chẳng biết còn giữ lại chút nên thơ nào như trong trí nhớ không, nên cứ toàn đi đường vòng để tránh phải nhìn lại. Nỗi sợ đánh mất một phần ký ức gần như là duy nhất về một người giữa những thay đổi chóng vánh tất yếu của cuộc sống cứ mơ hồ tạo thành những thói quen né tránh. Dẫu biết bản thân có vờ không thấy thì thực tại cũng đã sang trang mấy lần mà chẳng cần được sự ưng thuận từ bất kỳ ai. Đường xưa đã cũ, mà người đời mấy ai đủ minh mẫn để nhớ rõ lối đi về sau chừng ấy thời gian và đổi thay của quy hoạch, giải tỏa, xây cất… Thế nên cứ sợ, mỗi lần bất giác lạc ngang qua những chốn cũ xưa…
 

Người yêu cũ… cũng thiệt là đáng sợ,
 

… cúp máy, và nghe hỏi phong thanh “Ai gọi thế?”, nhoẻn cười lơ ngơ “Người yêu cũ”.
 

Trả lời xong, thấy lòng hoang hoải và thấy mình xa ngái…

Người – nghe xa xa lạ lạ mà vẫn còn chút gần gũi thân thuộc. “Người yêu”, nghe “sến sến” nhưng đầy khắng khít dễ thương. Nhưng đến “người yêu cũ” rồi thì sao nghe buồn và dửng dưng đến xót!

Không thể trách ai nếu một ngày người yêu trở thành cũ và cũng nhiều người-đã-từng-yêu trở thành bạn cũ của nhau. “Bạn cũ” trong trường hợp này, vẫn có những trân trọng và quý mến riêng dành. Nhưng nếu người đã cũ, vẫn không thể gọi bằng bạn cũ, mà cứ luôn khăng khăng “người yêu cũ”, là vì sao?
 

Là vì… vẫn còn yêu, vì vẫn chưa thể đối mặt với những tình cảm ngày xưa bằng thái độ ngần ngại của những người bạn bàng quan bình thường. Và vì vẫn muốn gọi người bằng “người yêu” hơn là “bạn” – dẫu rằng tiếng “người yêu cũ” gợi nhiều kỷ niệm ứa nước mắt hơn nhiều so với “bạn cũ”, ai đó ạ!

Đến bao giờ, chúng ta mới thật sự cũ trong những sai lầm và nông nổi của nhau? Đến bao giờ, những lời nói vô tình cứa hằn lên kỷ niệm, mới trở thành xưa cũ bông đùa trong trái tim không còn biết đau…

(Trích "Ngày trôi về phía cũ" - An Khang)